Kısa cevap: Türk kahvesi yapımı için toz kadar ince öğütülmüş kahveyi soğuk suyla cezvede birleştirir, karıştırıp kısık ateşte yavaşça ısıtırsınız. Su miktarı fincanla ölçülür (bir fincan yaklaşık 70 ml), kahve miktarı fincan başına 1 dolu tatlı kaşığıdır (6–8 gram). Şeker en başta eklenir. Kahve 3–4 dakika içinde köpürmeye başlar, köpük yükselince ocaktan alıp fincanlara pay edilir, kalan kahve geri konup bir kez daha kabarınca servis edilir. Asla kaynatılmaz.
Olur ama sonuç aynı olmaz. Cezvenin ağzının dar, tabanının geniş olması ısının alttan yayılmasını, köpüğün ise daralan boyunda toplanmasını sağlar. Bu form kahvenin yüzeydeki köpük tabakasını korur; köpük de aromayı içeride tutan bir kapak gibi çalışır. Bakır cezveler ısıyı hızlı ve eşit ilettiği için tercih edilir, çelik cezvelerde ateşi biraz daha kısmak gerekir.
Cezve boyutu da önemli: 2 fincanlık kahveyi 6 fincanlık cezvede yaparsanız sıvı yüzeyi çok geniş kalır, köpük toplanmaz. Kural olarak cezve, yapacağınız kahve miktarının en fazla üçte ikisine kadar dolmalı.
Türk kahvesinde filtre yoktur; telve fincanın dibinde kalır. Bu yüzden öğütme, un veya pudra şekeri kıvamında olmalı. Parmaklarınızın arasında ovuşturduğunuzda tane hissetmemeniz gerekir. Kaba öğütülmüş kahve suya aromasını veremez, üstelik ağızda kum gibi durur.
Ev tipi çoğu değirmen bu inceliğe ulaşamaz; bıçaklı öğütücüler ise eşit olmayan bir toz üretir. Türk kahvesi için özel değirmen ya da elle çevrilen pirinç dibek tipi öğütücüler daha iyi sonuç verir. Öğütme boyutu konusunu ayrıntılı anlatan rehberimizde her demleme yöntemi için ölçek karşılaştırması bulabilirsiniz.
Soğuk su. Kahve ile su birlikte yavaşça ısınırken çözünme kademeli olur; aroma bileşenleri sırayla suya geçer ve köpük düzgün oluşur. Sıcak suyla başlarsanız kahve topaklanır, yüzeyde kuru adacıklar kalır ve köpük yerine büyük hava kabarcıkları çıkar. Klor tadı belirgin bir çeşme suyu kullanmak yerine filtrelenmiş su tercih edin.
| Fincan | Su | Kahve | Cezve boyu |
|---|---|---|---|
| 1 | 70 ml | 7 g (1 tatlı kaşığı) | 2 fincanlık |
| 2 | 140 ml | 14 g | 3–4 fincanlık |
| 4 | 280 ml | 28 g | 6 fincanlık |
Genellikle üç sebepten biri: ateş çok yüksek, kahve yeterince ince değil ya da cezve gereğinden büyük. Kahvenin bayat olması da köpüğü zayıflatır.
Ekleyebilirsiniz ama karıştırmak zorunda kalacağınız için telve yüzeye çıkar ve köpük bozulur. Şeker en başta, suyla birlikte konur.
Tam olmaz. Espresso öğütmesi Türk kahvesine göre kabadır; kahve zayıf çıkar ve fincanda tortu hissi verir. Acil durumda içilir, ideal değildir.